BENJAMIN FRANKLIN – Bản tóm lược của những lời vàng ngọc

(A summary of very valuable words)

Một trong những cách học hỏi hiệu quả và chủ động nhất theo tôi là đọc sách. Những ngày đầu tiên thì hấp dẫn hơn cả là nhưng cuốn trinh thám, phiêu lưu, truyện thiếu nhi, sau đó là các tác phẩm kinh điển, tiểu thuyết đương đại. Sau khi đọc một blog phân loại các loại sách và nêu về tầm quan trọng của từng loại trong đó, tôi ưa tìm các cuốn về tiểu sử hơn, cũng như sách khoa học, non-fiction. Một quyển sách gây ấn tượng mạnh mà sau đây tôi sẽ trích dẫn những phần mình yêu thích nhất, coi như một mốc đánh dấu đậm cảm hứng cho bài viết đầu tiên, đó là tự truyện của Benjamin Franklin. Mong rằng người đọc được tác phẩm này có thể hiểu và áp dụng những điều thú vị vào cuộc sống của chính mình. Hơi tiếc vì tôi đọc phiên bản tiếng mẹ đẻ nên không trích dẫn bằng tiếng Anh được, tuy nhiên tôi cũng mong bất cứ ai đều có thể tìm đọc tác phẩm này, đặc biệt là những người trẻ.

I believe one of the best ways to learn and acquire knowledge is to read. I hereby would like to quote most inspiring writings from a great autobiography of a great person: Benjamin Franklin. Unfortunately I read this in my mother language, hence I could not quote the English words. However, I still hope that any reader may look for this autobiography in nearby bookstores, so that we all can apply some of his wise thoughts into our ordinary lives. Especially if you are a young person. This also marks my first post for the blog, I hope that I’d do it well.

benjamin-franklin-quotes-4


Trích đoạn từ Tự truyện Benjamin Franklin

  1. Ông (Cha của Benjamin Franklin) thường xuyên mời một vài người bạn tới nhà để thảo luận về những đề tài thông minh hay hữu ích để có thể phát triển tư duy của các con ông. Bằng cách này, ông hướng sự chú ý của chúng ta đến những điều tốt đẹp, chính nghĩa, khôn ngoan trong cách sống và thường ít khi hoặc không bao giờ nói đến những đề tài “cơm áo gạo tiền”, dù tốt hay xấu, đúng với thời điểm hay không, dễ hay khó nhìn nhận, được ưa thích hay kém ưa chuộng hơn những đề tài khác cùng loại, để từ đó ta được nuôi dưỡng trong môi trường hoàn toàn không hướng đến những vấn đề đó, không quan trọng và cũng không thèm chú ý đến chuyện ta sẽ ăn gì, nên tới giờ nếu được hỏi sau khi dùng bữa chỉ vài tiếng ta cũng không nhớ mình đã dùng món gì. Thói quen này rất có ích với ta khi đi đó đây, trong khi những người bạn của ta thường thỉnh thoảng không hài lòng vì muốn ăn những món ăn tinh tế hơn, phù hợp với sở thích và cách thức ăn uống cầu kỳ về mùi và khẩu vị của họ.
  2. Năm 16 tuổi, tình cờ bắt gặp một cuốn sách viết bởi một người tên Tryon giới thiệu về chế độ ăn kiêng bằng rau. […] Việc từ chối ăn thịt gây ra sự bất tiện và ta thường bị quở trách vì tính tình quái dị của mình. Ta làm cho mình thật quen với cách chuẩn bị một vài món ăn của Tryon như khoai tây luộc hay gạo, làm bánh pudding nhanh, và một vài món khác, sau đó đề nghị với anh trai rằng nếu anh ấy cho ta số tiền bằng phần nửa số tiền hàng tuần anh trả cho các nhân viên của mình, ta sẽ trở thành nhân viên của anh. Ngay lập tức, anh đồng ý và ta chẳng mấy chốc nhận ra rằng mình có thể tiết kiệm phần nửa số tiền anh trả. Đây là một nguồn quỹ thêm để mua sách. Nhưng ta còn có một cái lợi trong việc này. Khi anh trai ta và những người còn lại rời nhà in đi ăn, ta ở lại ăn nhanh bữa tiệc nhẹ của mình mà hầu như chỉ có chưa đầy một chiếc bánh quy hay một mẩu bánh mì, một nắm nho khô hay chiếc bánh nhân hoa quả từ người chuyên làm bánh và một cốc nước. Phần còn lại của thời gian, ta dành cho việc học và tiến bộ rất nhanh. Do đó, ta có đầu óc minh mẫn hơn và sáng dạ hơn nhờ việc ăn uống chừng mực.
  3. Lúc nào cũng có những mâu thuẫn giữa người với người và sự khôn ngoan không phải lúc nào cũng tỷ lệ thuận với số năm kinh nghiệm cũng như không phải lúc nào người trẻ cũng là thiếu khôn ngoan.
  4. Ta không thích cả hai nhưng đồng ý sẽ chấp nhận chúng với điều kiện ông chịu theo học thuyết không ăn động vật của ta. […] Thông thường, Keimer rất háo ăn và ta từng tự hứa với bản thân rằng thử bỏ đói ông để xem điều đó thú vị thế nào. Ông đồng ý thử chế độ ăn chay nếu có ta hướng dẫn. Ta đồng ý và chúng ta đã thực hiện chế độ ăn đó trong vòng 3 tháng. Thức ăn được chuẩn bị và mang đến nhà boiẻ một người hàng xóm và chúng ta đưa cho bà này một danh sách 40 món ăn để chuẩn bị cho những lúc khác nhau. Danh sách không bao gồm cá, thịt, hay gà, khẩu phần này rất phù hợp với ta vào lúc đó vì nó rẻ tiền, […] Do theo chế độ ăn chay, từ đó ta giữ thói quen ăn rất nghiêm túc trong nhiều dịp lễ Lent và chuyện ăn chay hằng ngày cũng không cảm thấy bất tiện chút nào. Do vậy, ta thấy không cần nhiều lời khuyên mà chỉ cần những thay đổi từ từ để có thể tạo ra sự thích nghi. Ta theo chế độ ăn chay dễ dàng nhưng Keimer tội nghiệp phải đau đớn, mệt mỏi, chấp nhận nó. Cuối cùng, vì quá thèm thuồng nồi thịt Ai Cập nóng hổi, ông ta đã gọi một con heo quay.
  5. Và theo lời Chúa, theo sự thông thái vĩnh cửu, lòng tốt và sức mạnh của ngài, kết luận rằng không có điều gì có thể chắc chắn sai trong thế giới này, và rằng xấu xa và đạo đức chỉ là những sự phân biệt rỗng tuếch, không có thứ gì như vậy tồn tại, khi nghĩ tới ta nhận thấy đó là những triết lý rất khôn ngoan. […] Ta bắt đầu tin rằng sự chân thành và tính chính trực giữa người với người là điều quan trọng nhất trong cuộc sống hạnh phúc, và ta đã viết ra những nguyên tắc này trong cuốn nhật ký của mình để theo đuổi nó cho đến khi nào ta còn trên đời. […] Khi gặp phải những tình huống nguy hiểm ở những cùng đất xa lạ, khi thiếu đi sự trông coi và chỉ bảo của người cha, ta không hề mảy may có chủ ý hành động tái đạo đức hay trái ý, điều đó có lẽ xuất phát từ mong muốn tôn giáo của ta. Ta nói có chủ ý vì những ví dụ ta đã nêu ra có điều gì đó tất yếu, từ sự non trẻ thiếu kinh nghiệm của ta và sự bất lương của những kẻ khác. Do đó, ta có tính cách nhẫn nhịn khi bắt đầu bước vào cuộc đời. Ta rất quý đức tính này và luôn quyết tâm giữ nó.
  6. Vài người đạo đức một cách mù quáng, một số người khác lại vụ lợi một cách tuyệt vời còn những kẻ khác thì khôn ngoan trong những mục tiêu xấu. (Trích thư từ Benjamin Vaughan gửi Benjamin Franklin)
  7. Việc hy sinh một ít lòng tự cao sẽ được đền đáp xứng đáng về sau. Nếu chưa ai nhận danh tiếng, thì người nào tự cao tự đại hơn bạn thường có xu hướng nhận nó, và sau đó thậm chí sự ganh tị sẽ mang lại cho bạn công lý bằng cách mang những chiếc lông thành tích đó đặt đúng chỗ của người thật sự sở hữu nó.
  8. “Con có thấy một người cần mẫn trong công việc của mình hay không? Hắn ta sẽ đứng trước mặt các vị vua, chứ không phải những kẻ tầm thường”, ta coi đức tính cần cù như một phương tiện để đạt được sự giàu có và danh tiếng. Điều này đã khích lệ ta rất nhiều, mặc dù ta chưa bao giờ nghĩ mình sẽ đứng trước mặt các vị vua theo nghĩa đen, nhưng vì điều này đã xảy ra, ta đã có dịp đứng trước năm vị vua, và trong đó đã vinh dự được ngồi xuống ăn tôi với một trong năm người đó, vua Đan Mạch.
  9. Có một câu tục ngữ Anh rằng: “Muốn biết ai sẽ ăn nên làm ra, hãy nhìn vào vợ anh ta.” May mắn thay, ta có được một người vợ cũng cần cù và thanh đạm hêt như ta.
  10. Vì mong muốn lĩnh hội kiến thức cùng lúc với việc rèn luyện thành công các đức tính và xét thấy kiến thức chỉ có thể được lĩnh hội trong các cuộc trò chuyện bằng việc dùng tai lắng nghe hơn là dùng miệng để nói, ta mong muốn bỏ thói quen nói chuyện tầm phào, chơi chữ, và nói đùa, điều này chỉ thích hợp cho việc kết bạn với những kẻ tầm thường.
  11. Trên thực tế, có lẽ, không có một cảm xúc tự nhiên nào của bản thân lại khó đánh bại như niềm kiêu hãnh. Che đậy, vật lộn, đàn áp, làm nhục nó hết mức có thể, thì niềm kiêu hãnh vẫn không mất đi, và thỉnh thoảng lại chường ra trước mắt ta. Và mọi người có thể thấy rằng, có lẽ trong cuộc đời ta, cho dù ta nhận thấy mình hoàn toàn chế ngự được niềm kiêu hãnh, có lẽ ta nên cho phép bản thân tự hào về tính Khiêm nhường của mình.
  12. Ngay khi một đảng phái đã đạt được điểm chung, mỗi thành viên đều sẽ quan tâm đến lợi ích riêng; điều này khi trái với các lợi ích khác sẽ chia rẽ đảng phái thành những bộ phận nhỏ, và càng gây ra nhiều hoang mang hơn. Chỉ có rất ít kẻ trong sự kiện chung hành xử từ sự quan tâm duy nhất đến sự tốt đẹp của quốc gia mình, bất kể là họ đang giả đò như thế nào; và cho dù sự đóng tuồng của bọn họ mang đến sự tốt đẹp cho quốc gia của mình, nhưng con người từ ban đầu vẫn xem rằng lợi ích của bản thân và dân tộc là thống nhất, chứ không hề hành xử dựa trên nguyên tắc của từ tâm.
  13. Trong khi điều hành tờ báo của mình, ta đã cẩn thận loại bỏ tất cả những gì liên quan đến việc phỉ báng hoặc lạm dụng cho mục đích cá nhân, những điều mà nhiều năm sau có thể sẽ trở thành nỗi nhục cho đất nước.
  14. Từ chuyện ông bị tổn thất nặng nề do thiếu quan tâm đến hoạt động kế toán đúng hạn, ta muốn nhắc đến nó như một bài học cho những người trẻ tuổi được thuê để quản lý công việc kinh doanh của người khác rằng phải luôn thanh toán và chi các khoản trả đúng hạn và minh bạch. Hoàn thành tốt công việc này sẽ là lời giới thiệu tốt nhất khi tìm kiếm công việc hay phát triển kinh doanh.
  15. Tuy nhiên, ta từ chối (việc bán độc quyền phát minh sáng chế lò sưởi của mình) dựa trên nguyên tắc mà ta coi trọng trong những tình huống như thế này rằng do chúng ta tận hưởng thành quả tuyệt vời từ những phát minh của người khác, chúng ta nên vui vì có cơ hội phục vụ người khác bằng các phát minh của mình và lúc này chúng ta nên làm điều đó miễn phí và rộng lượng.
  16. Con người không có được nhiều hạnh phúc từ những đồng tiền của sự giàu, cái mà hiếm có ai đạt được nhiều như từ những niềm vui nhỏ hàng ngày.
  17. Những những sai lầm này không phải là mới mẻ, lịch sử đầy những sai lầm của các triều đại và những ông vua. Hãy nhìn thế giới xung quanh, có thật ít người biết được cái tốt của mình hay biết cái gì tốt để theo đuổi!
  18. Ông có lý do của mình khi thích tranh luận, là người giỏi hùng biện, một nhà ngụy biện sắc sảo và do đó thường chiến thắng trong những cuộc tranh luận. […] Cha ông, theo ta biết, tập cho các con tranh luận với nhau như một trò chơi tiêu khiển trên bàn ăn tối nhưng ta nghĩ cách làm này không hay vì theo quan sát của ta, những người hay tranh luận, phủ nhận và bác bỏ ý kiến của người khác nhìn chung không thành công trong công việc của họ. Họ đôi khi chiến thắng nhưng không bao giờ nhận được thiện ý từ những người khác, cái thường có lợi cho họ hơn.
  19. Nhìn chung, ta tự hỏi vì sao một người như vậy lại được giao nhiệm vụ quan trọng chỉ huy một đội quân. Nhưng do đã trải nghiệm rất nhiều về thế giới, thấy những cách giành và những động cơ cho việc bổ nhiệm các vị trí, sự ngạc nhiên của ta giảm dần.
  20. Đây là thời đại của thí nghiệm và ra nghĩ rằng một tập hợp các thí nghiệm được thực hiện chính xác và tổng hợp lại sẽ rất có ích. Do đó, ta tin rằng không bao lâu nữa sẽ có một nhà khoa học tài năng nào đó thực hiện việc này và ta chúc người đó thành công.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s